Từ chiếc lá sen quen thuộc đến hành trình nâng tầm giá trị nông sản Đồng Tháp

Từng làm trong lĩnh vực xây dựng, đầu tư bất động sản, vợ chồng ông Nguyễn Hữu Anh và bà Nguyễn Thị Hồng Ngọc lại chọn một hướng đi hoàn toàn khác khi trở về quê nhà Đồng Tháp. Cùng xây dựng Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Dịch vụ và Sản xuất Ecohome (Ecohome Đồng Tháp), cả hai quyết định khởi nghiệp với cây sen – nguồn tài nguyên quen thuộc của vùng “Đất Sen hồng”, nhưng vẫn còn nhiều dư địa để nâng giá trị.

Chọn cây sen vì nhận ra giá trị còn bỏ ngỏ

Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Dịch vụ và Sản xuất Ecohome

Đồng Tháp sở hữu vùng nguyên liệu sen dồi dào, ổn định, song các sản phẩm từ sen trước đây phần lớn vẫn dừng ở tiêu thụ thô hoặc chế biến đơn giản. Khoảng trống ấy khiến hai vợ chồng nảy sinh ý tưởng đầu tư công nghệ, tạo ra sản phẩm chế biến sâu từ chính nguồn tài nguyên bản địa. Đáng chú ý, Ecohome không lựa chọn những bộ phận vốn đã quen thuộc như hạt hay gương sen, mà tập trung vào lá sen tươi – bộ phận mọc bạt ngàn trên các đồng ruộng, song giá trị mang lại chưa tương xứng tiềm năng. Chính lựa chọn ấy buộc doanh nghiệp đối mặt một bài toán khó: làm sao biến một nguyên liệu dễ hỏng, có vị đắng chát, mùi đặc trưng thành sản phẩm có thể sử dụng thuận tiện, ổn định về chất lượng.

Ông Nguyễn Hữu Anh chia sẻ, nguồn nguyên liệu dồi dào không đồng nghĩa có thể lập tức đưa vào sản xuất ngay. Ecohome dành nhiều năm nghiên cứu, đưa lá sen tươi vào quy trình công nghệ chế biến trà Oolong. Trong lần thử nghiệm đầu tiên, doanh nghiệp thu mua khoảng 150kg lá sen chuyển lên Lâm Đồng sản xuất. Tuy nhiên, lá sen dễ tạo vị đắng, chát, mùi ngai ngái nếu xử lý không phù hợp. Kết quả, mẻ trà thành phẩm chưa đạt như kỳ vọng, buộc đội ngũ công ty tiếp tục nghiên cứu, tìm cách xử lý chất diệp lục (tác nhân gây vị hắc và đắng gắt), trước khi hoàn thiện quy trình, đưa sản xuất về địa phương.

Thất bại không khiến cả hai nản lòng, thay vào đó giúp họ nhận ra muốn sản phẩm chất lượng, doanh nghiệp phải làm chủ công nghệ. Ecohome đầu tư dây chuyền, máy móc, tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng, rồi dần hoàn thiện dây chuyền sản xuất. Doanh nghiệp cũng tập trung kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, thời gian ở từng công đoạn. Quá trình diệt men diệt men đúng thời điểm giúp khóa chặt các enzyme gây đắng, kết hợp công nghệ vò nén tạo hình viên giúp sản phẩm định hình cấu trúc vững chắc, giữ trọn vẹn dược tính, dưỡng chất tự nhiên có trong tế bào lá.

Ecohome có 6 sản phẩm đạt công nhận OCOP 4 sao, xoay quanh nhóm trà chế biến từ lá sen, trong đó có 5 sản phẩm thuộc Top 20 sản phẩm OCOP dẫn đầu tỉnh Đồng Tháp

Nhờ bước cải tiến công nghệ, khi pha cùng nước nóng, viên trà nở ra giải phóng hương thơm mộc mạc, dịu nhẹ. Nước trà mang sắc vàng óng đặc trưng, vị đắng chát ban đầu nhường chỗ cho hậu vị ngọt thanh sâu lắng, hoàn toàn rũ bỏ mùi ngai ngái nguyên bản. Đầu năm 2026, Ecohome có 6 sản phẩm đạt công nhận OCOP 4 sao, xoay quanh nhóm trà chế biến từ lá sen gồm: Oolong lá sen, Trà túi lọc Oolong lá sen, Trà hòa tan Oolong Sen, Trà hòa tan Oolong Sen Gừng, Oolong Sen Sữa, Hồng Diệp Liên. Đáng chú ý, trong 6 sản phẩm này thì có 5 sản phẩm đều thuộc Top 20 sản phẩm OCOP dẫn đầu tỉnh Đồng Tháp.

Chuẩn hóa chất lượng từ nhà máy đến thị trường

Ông Nguyễn Hữu Anh (bên phải) đại diện doanh nghiệp tham dự Hội thảo quốc gia “Hoa sen gắn với phát triển làng nghề” diễn ra ngày 21/08, tại tỉnh Hưng Yên

Để mỗi mẻ hàng xuất xưởng đều đạt độ đồng đều tuyệt đối mà không cần hương liệu hay hóa chất bảo quản, Ecohome siết chặt hệ thống vận hành bằng nhiều tầng kiểm soát khắt khe. Nguyên liệu đầu vào được định chuẩn từ gốc qua mô hình liên kết thu hái đúng độ tuổi với nông dân địa phương. Toàn bộ dây chuyền tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn quốc tế như ISO 22000:2018, đồng thời trải qua những đợt kiểm nghiệm độc lập trước lúc đến tay người tiêu dùng.

Bà Nguyễn Thị Hồng Ngọc, nhà đồng sáng lập thương hiệu Ecohome Đồng Tháp bên không gian giới thiệu sản phẩm trà lá sen Oolong Sen và nông sản đặc trưng tại Mỹ Tho

Bà Nguyễn Thị Hồng Ngọc chia sẻ, “Gốc rễ chất lượng nằm ngay tại vùng trồng thông qua mô hình liên kết chặt chẽ cùng người nông dân. Đặc thù lá sen tươi đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt từ độ tuổi thu hái đến thời gian vận chuyển, bởi bất kỳ biến động nhỏ nào cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình chế biến phía sau”.

Bà Ngọc giới thiệu, quảng bá sản phẩm Oolong Sen đến Giáo sư Phan Văn Trường

Khi sản phẩm đã hình thành, thách thức không chỉ dừng ở việc tạo ra một mẻ trà hoàn chỉnh, mà đòi hỏi sự liên kết nhịp nhàng giữa nguyên liệu, nhà máy cùng thị trường. Doanh nghiệp chọn trà Oolong Sen làm dòng sản phẩm chủ lực, rồi mở rộng thêm nhiều định dạng đóng gói khác trên nền tảng công nghệ sẵn có. Hướng đi này giúp tối ưu hóa nguồn nguyên liệu, công suất dây chuyền, thay vì phát triển dàn trải.

Nhìn về mục tiêu xuất khẩu, đại diện doanh nghiệp cho rằng, hành trình đưa sen Việt bước ra thế giới vẫn còn nhiều nút thắt phải tháo gỡ. Đó là bài toán logistics, hạ tầng bảo quản nguyên liệu tươi, yêu cầu đồng bộ hóa dư lượng vùng trồng, cùng rào cản kỹ thuật từ những thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản. Tỷ lệ hao hụt tự nhiên lớn, áp lực kiểm soát dư lượng, kim loại nặng cùng yêu cầu đồng bộ hóa các vùng trồng đều hỏi nguồn lực đầu tư bài bản.

Đại diện Ecohome Đồng Tháp giới thiệu, chia sẻ về các sản phẩm chế biến từ sen đến các khách tham quan không gian trưng bày

Chính vì vậy, hành trình chinh phục thị trường rộng lớn không thể chỉ dựa vào câu chuyện sản phẩm truyền cảm hứng. Doanh nghiệp đang từng bước chuẩn hóa vùng nguyên liệu theo hướng VietGAP hoặc Organic, đồng thời hoàn thiện hệ thống chứng nhận quốc tế. Từ một loài cây quen thuộc trên đồng ruộng, dưới tư duy chế biến sâu và khát vọng vươn xa, sản phẩm OCOP từ sen Đồng Tháp nay đã sẵn sàng mang hơi thở, bản sắc Việt tự tin bước vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Huỳnh Kha / ocopvietnam.langngheviet.com.vn