BẾN TRE: GIỮ VỮNG THƯƠNG HIỆU BÁNH TRÁNG MỸ LỒNG
Bến Tre không chỉ nổi tiếng với các đặc sản về dừa mà còn là vùng đất sản sinh ra loại bánh tráng Mỹ Lồng. Bánh tráng Mỹ Lồng Bến Tre được chế biến từ bột gạo và nước cốt dừa với hương vị mà không nơi nào có được.
Từ thành phố Bến Tre, xuôi theo tỉnh lộ 885 qua cầu Chẹt Sậy đến với huyện Giồng Trôm, xã Mỹ Thạnh, nơi làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng hình thành và phát triển bao đời nay.
Đặt chân đến làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng, đập vào mắt chúng tôi là những phên bánh tráng màu trắng tinh được hong dưới cái nắng mặt trời trải dài thẳng tắp dọc hai bên đường, nối liền nhau từ nhà này sang nhà khác. Sát mặt đường, các quầy hàng bày bán đủ loại bánh tráng Mỹ Lồng, cả bánh còn sống và bánh đã được nướng chín. Điều khiến chúng tôi ấn tượng nhất là mùi thơm đặc trưng của bánh, vừa ngào ngạt nhưng lại mộc mạc hương vị xứ dừa.
Nơi đây, nhà nhà bất kể trẻ con, người già, thanh niên trai tráng đều tham gia, mỗi người một công đoạn, thuần phục, lành nghề. Người dân làng nghề cho biết, thời xưa bánh tráng chỉ làm vào dịp Tết dần dần nhiều người biết đến tiếng ngon của bánh tráng Mỹ Lồng nên khách đến đặt hàng ngày càng đông. Để đáp ứng được nhu cầu của thị trường, người dân tập trung làm bánh quanh năm nhưng đông đúc, nhộn nhịp nhất là vào mùa Tết.
Theo kinh nghiệm làm bánh của người dân xã Mỹ Thạnh, bí quyết làm nên tên tuổi của bánh tráng Mỹ Lồng chính nhờ loại nguyên liệu gạo dẻo, còn gọi là gạo lúa mùa được trồng ở Trà Vinh và nước cốt dừa béo đậm đặc từ dừa Bến Tre. Do đó, chiếc bánh có mùi gạo thơm nồng nàn, vị beo béo rất đặc trưng, lại mềm mịn, dẻo thơm.
Để làm nên những chiếc bánh tráng thơm ngon, người thợ phải trải qua từng công đoạn thủ công kỹ lưỡng. Đầu tiên, gạo được chọn là gạo thơm vừa, nở nang, không quá khô. Đường, muối, mè cũng được cân định lượng. Thứ hai, điểm mấu chốt quyết định vị ngon của bánh nằm trong phần nước cốt dừa bóng mịn, béo ngất ngây của xứ sở Bến Tre. Tiếp đó, lò tráng bánh được chuẩn bị sẵn sàng, phía dưới là nồi nước to, phía trên căng một lớp vải dày, mịn. Người thợ múc bột đổ từng vá lên tấm vải, cán mỏng đều khắp một lượt, canh độ bánh vừa trong là vít ra ống tre ngay. Lúc này, một người thợ lại nhanh tai chuyển bánh đưa ra phên phơi. Khi bánh đã khô cong, chỉ chờ gỡ lấy bánh rồi đem vào nhà. Chiếc bánh đạt chất lượng nhất định phải mềm mịn màng, cân đối không lồi lõm hương thơm beo béo, ngọt ngào vừa phải. Có thể nói công đoạn tráng bánh không quá cầu kỳ nhưng chỉ cần lỡ tay, mất nhịp, tráng không đều là bánh bị sượng, chỗ dày chỗ mỏng, mất ngon, mất vị.
Nghề bánh tráng Mỹ Lồng thường do người phụ nữ làm trong lúc nông nhàn. Nhìn những đôi tay thoăn thoắt, nhuần nhuyễn của những người phụ nữ nông thôn trên lò tráng bánh ví như sự tài hoa của một nghệ nhân thực thụ. Qua nhiều thế hệ, người phụ nữ Mỹ Thạnh vẫn chịu thương chịu khó, thức khuya dậy sớm, cần cù xay bột tráng bánh để lo toan cuộc sống gia đình, góp phần nâng cao đời sống kinh tế ngoài nguồn thu nhập hạn hẹp từ thửa ruộng hay mảnh vườn nhỏ nhoi.
Tại đây, nhiều gia đình có đến 2-3 thế hệ sống bằng nghề này. Trao đổi với cô Nguyễn Thị Kim Hoàng (65 tuổi, ở ấp Nghĩa Huấn, xã Mỹ Thạnh) – một thợ làm bánh đã có trên 30 năm tuổi nghề, cô chia sẻ lúc nhỏ đã phụ giúp gia đình tráng bánh rồi quen tay, thạo nghề lúc 15 tuổi, lớn lên nối nghiệp ông bà cho đến nay. Cô Hoàng cho biết trung bình mỗi ngày gia đình cô tráng 1.800-2.000 bánh nhưng vào dịp Tết, do lượng khách hàng đặt mua nhiều nên phải tráng số lượng bánh gấp đôi, gấp ba (3.000-5.000 bánh/ngày) và phải mướn thêm thợ tráng bánh mới kịp đủ bánh giao cho khách hàng.
Ngày nay, một số công đoạn cán bánh đã được cải tiến, không phải làm thủ công như trước nữa. Và khi nhu cầu thị trường chú ý đến hình thức thì người thợ cũng dày công tỉa vành bánh, ép khuôn, đóng gói cho tiện lợi và đẹp mắt.
Qua bao đời, bánh tráng Mỹ Lồng vẫn tồn tại và phát triển, bởi sự cần cù, sáng tạo và bàn tay khéo léo người dân xã Mỹ Thạnh đã làm nên một loại bánh đặc biệt và giữ vững hương vị đậm đà khó quên, thấm đẫm vào lòng người. Nhờ có nghề này mà cuộc sống người dân Mỹ Lồng được ổn định và sung túc. Hiện tại, trước sự chuyển biến, đổi mới từ nền kinh tế thị trường hi vọng bánh tráng Mỹ Lồng vẫn luôn giữ được đặc trưng vốn có của một làng nghề nơi xứ dừa bình dị.
Thoibaovietlangnghe.com.vn
